Bugun...

Ayhan GÜLSOY
CUMHURİYET EKONOMOSİ
Tarih: 08-03-2018 10:45:00 Güncelleme: 08-03-2018 10:45:00


   Kitabın tam adı: Cumhuriyet Ekonomisinin Kuruluşu ve Gelişimi. Yazarı Hüseyin Yücel. Yazar, 1968'de Ankara Üniversitesi Fen Fakültesinden mezun olmuş Kimya Yüksek Mühendisi. Devletin çok önemli kuruluşlarında 40 yılı aşkın süre etkin görevlerde bulunmuş, değişik kamu kuruluşlarında yöneticilik, baş denetçilik yapmış biri. Hem mühendis olarak, hem de yönetici olarak;  kamu yararı için yenilikler getirmiş, verimlilik sağlamış bir teknokrat…
   Yücel, büyük emekler vererek ortaya mükemmel bir yapıt koymuş. Cumhuriyet dönemi ekonomisini derinliğine inceleyerek, nereden nereye geldiğimizi akıcı bir dille anlatmış. Pırıl pırıl bir Türkçe ile herkesin anlayacağı, severek okuyacağı sıcak bir üslûpla... Osmanlı devletinin iktisadi yapısını ve neler devraldığımızı belirttikten sonra, Cumhuriyet döneminde hangi koşullar altında nasıl başardığımızı ayrıntılarıyla dile getirmiş. Yapıt, bir iktisat kitabı değil de, roman gibi okutturuyor kendini... Belli ki yazar, hem ele aldığı konuya çok hâkim, hem de dilimize... Kitabı Türkiye Barolar Birliği yayınlamış.
   * * * * *
   Yapıt dört ana bölümden oluşuyor. Birinci bölüm: Osmanlı Devletinin İktisadi Yapısı, Yarı Sömürgeleşmesi ve Devralınan İktisadi Miras. İkinci bölüm: Cumhuriyetin İlanı, Ekonominin Kuruluşu. Üçüncü bölüm: Planlı Karma Ekonomi Dönemi. Dördüncü bölüm: Ekonomide Dönüşüm Dönemi.
   Her bölüm, kendi içinde ayrıca evrelere ayrılmış, hiçbir ayrıntı gözden kaçırılmamış. Öyle ki, Cumhuriyet tarihinde nereye bir çivi çakılmış, perde gerisinde neler olup bitmiş;  ayrıntılarla anlatılıyor. Günümüze kadar gelen ekonomi tarihi, ince elenip sık dokunmuş...  Sonuçta, 412 sayfadan oluşan dev bir çalışma çıkmış ortaya…
   * * * * *
   Önsözden aldığım şu iki paragraf, hem yazar, hem de yapıt için ipucu verir diye düşünüyorum:
   “Mustafa Kemal Paşanın önderliğinde fevkalâde güç şortlar altında başlatılan milli mücadeleyle, Anadolu'da yeniden dirilişin ve varoluşun mucizesi yaratılarak, Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştu. Ne var ki yeni bağımsız “millî devlet",  kuruluş döneminde, yoksul bir köylü devleti durumundaydı. Zira sanayileşmiş emperyalist ülkelerin ortak yarı sömürgesi durumuna girmiş, egemenlik haklarından yoksun bırakılmış Osmanlı devletinden, yıkık ve borçlu bir vatan devralınmıştı.”
   “Koca Osmanlı İmparatorluğu, birbirini izleyen savaşların getirdiği yükün etkisiyle büyük mali bunalıma sürüklenmişti. (...) Dış borçlanmayla uluslararası finans kuruluşlarının egemenliği altına girmiş; kapitülasyonlar ve serbest ticaret anlaşmalarıyla Avrupa ülkelerinin açık pazarı olmuştu. Bu sömürü kıskacında Osmanlının tarıma dayalı ekonomisi çökmüş, yer üstü ve yer altı kaynakları talan edilmiş; (devlet) kibridini, kiremidini, şekerini dahi dışarıdan temin eder duruma düşmüştü.
   * * * * *
   Herkes okumalı bu kitabı. Siyasetle uğraşanlar, siyasete ilgi duyanlar mutlaka okumalı. Kamu mallarını haraç mezat satanlar, özelleştirme furyası içinde ülkenin kaynaklarını çar çur edenler gecikmeden okumalı. Satılan, kapatılan; arsaları yağma edilen fabrikaların öyküsünü, destanını öğrenmek için okumalı...
   Yurt sevgisinin lafla değil; üretmekle, çalışmakla gelişeceğini görmek için; yurt sevgisi nasıl olurmuş anlamak için okumak gerekir bu kitabı.

 

 



Bu yazı 1374 defa okunmuştur.

YORUMLAR



YAZARIN DİĞER YAZILARI